Preparat z popiołu (popiół ze szkodników)
Preparat z popiołu, czyli „popiół ze szkodników”, to procedura zaproponowana w Kursie rolniczym Rudolfa Steinera: szkodniki spala się pod określonymi konstelacjami kosmicznymi, a popiół wraca na pole w dużym rozcieńczeniu.
Czym jest preparat z popiołu?
Preparat z popiołu — w tradycji biodynamicznej nazywany najczęściej „popiołem ze szkodników” albo „spalaniem” — to pojęcie z Kursu rolniczego Rudolfa Steinera (1924, GA 327, wykład szósty). Steiner opisuje w nim sposób regulowania szkodników, który nie polega na zwalczaniu w zwykłym sensie, lecz na spaleniu pojedynczych osobników i rozprowadzeniu powstałego popiołu w mocno rozcieńczonej postaci. Myśl, która za tym stoi, to — mówiąc słowami Steinera — „porażenie siły rozrodczej” danego gatunku przez zwrócenie popiołu ziemi.
Procedura pomyślana jest zarówno dla szkodników zwierzęcych (myszy, nornice, owady), jak i — w zmienionej postaci — dla roślin niepożądanych (chwastów).
Wskazówka Steinera
W szóstym wykładzie Kursu rolniczego Steiner podaje dość szczegółowe wskazówki. Dla szkodników zwierzęcych spala się jednego osobnika pod określoną konstelacją kosmiczną: dla myszy Steiner wskazuje moment, w którym Wenus stoi w znaku Skorpiona. Powstały popiół rozcieńcza się coraz bardziej przez roztarcie („potencjonowanie”) i rozprowadza na dotkniętym polu, sypiąc go albo rozpylając w wodzie.
Dla chwastów Steiner opisuje podobną procedurę z nasieniem niepożądanej rośliny, również pod określonymi warunkami kosmicznymi.
Zastosowanie i rozpowszechnienie
W praktyce biodynamicznej preparat z popiołu stosuje się rzadko i ostrożnie. Uchodzi za pojęcie delikatne, za procedurę, która w środowisku biodynamicznym waha się między praktycznym zastosowaniem a gestem symbolicznym. Maria Thun włączyła ją do swoich badań nad dniami siewu i prowadziła kalendarze konstelacji z zalecanymi terminami spalania; inne szkoły biodynamiczne (Wistinghausen, Stappung) wspominają preparat z popiołu z większą powściągliwością.
Na poziomie gospodarstwa Demeter popiół ze szkodników nie jest działaniem znormalizowanym, lecz możliwością, z której korzystają pojedyncze gospodarstwa — na przykład przeciw uporczywej inwazji myszy w magazynach albo w okresach szczególnej presji owadów. Skuteczność oceniana jest w środowisku rozmaicie; solidnych badań nie ma.
Spalanie warrozy
Szczególnie dyskutowanym zastosowaniem jest spalanie roztocza warrozy w pszczelarstwie biodynamicznym. Pomysł idzie punkt po punkcie za koncepcją Steinera: roztocza spala się pod określonymi warunkami kosmicznymi, popiół rozcieńcza i umieszcza na ulach albo na wylotowej części pasieki. Konieczne jest jedno sprostowanie: spalanie nie jest uznaną metodą zwalczania warrozy, nie zastępuje żadnej z metod ustalonych (kwas szczawiowy, kwas mrówkowy, usuwanie czerwiu trutowego), a z punktu widzenia prawa weterynaryjnego nie jest podaniem leku.
Zasięg
Preparat z popiołu należy do tych pojęć Steinera, które najdalej odbiegają od głównego nurtu praktyki naukowej i agronomicznej. Opiera się na założeniach o konstelacjach kosmicznych i o materialnym przenoszeniu „informacji o istocie”, które nie mają przedstawienia w nauce.
Preparat z popiołu jest tu opisany jako pojęcie tradycji biodynamicznej, nie zalecany jako procedura dowiedziona. Kto chce go stosować, powinien przeczytać oryginalny tekst Steinera i trzymać się ilości oraz konstelacji przyjętych w szkole, za którą idzie.